Üretici ile market arasındaki makas açıldı: Fiyat farkı yüzde 393’e ulaştı
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), nisan ayına ilişkin verilerde üretici ile market arasındaki fiyat farkının bazı ürünlerde dikkat çekici seviyelere ulaştığını ortaya koydu. TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, özellikle meyve ve sebzede tarladan sofraya uzanan süreçte fiyatların katlanarak arttığını belirtti. Bazı ürünlerde fiyat farkı yüzde 393'e kadar yükseldi.
Bayraktar, üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkının yüzde 393,7 ile elmada görüldüğünü açıkladı. Elmayı yüzde 329,9 ile havuç, yüzde 245’in üzerinde oranlarla yeşil soğan, marul ve pırasa izledi. Buna göre elma üreticide 18,75 liradan satılırken markette 92,58 liraya kadar çıktı. Benzer şekilde havuç 11 liradan 47,29 liraya, yeşil soğan 17,64 liradan 60,91 liraya, marul 23,20 liradan 80,08 liraya, pırasa ise 13,53 liradan 46,33 liraya yükseldi.
Verilere göre bazı ürünlerde fiyat farkı 4 ila 5 kat seviyesine ulaştı. Elma 4,9 kat, havuç 4,3 kat, yeşil soğan ve marul 3,5 kat, pırasa ise 3,4 kat daha yüksek fiyattan tüketiciye sunuldu.
Nisan ayında markette 40 ürünün 18’inde fiyat artışı görülürken, 12 üründe fiyat düşüşü yaşandı. Markette en fazla fiyat artışı yüzde 48,7 ile yeşil soğanda olurken, en sert düşüş yüzde 74,3 ile patlıcanda kaydedildi. Üretici tarafında ise 31 ürünün 10’unda artış, 12’sinde düşüş olurken, 9 üründe fiyat değişmedi.
Üreticide en yüksek fiyat artışı yüzde 109,1 ile kuru soğanda gerçekleşti. Kuru soğanı beyaz lahana, patates, limon ve karnabahar izledi. En fazla düşüş ise yüzde 64,7 ile patlıcanda görüldü.
Fiyat hareketlerinin nedenlerine değinen Bayraktar, kuru soğan ve patateste depolardaki ürün miktarının azalması ve yeni hasat sürecinin başlamasının etkili olduğunu belirtti. Uzun süren yağışların bazı ürünlerde çürümeye yol açtığını, bunun da rekolteyi düşürerek fiyat artışını tetiklediğini ifade etti. Aşırı yağışların beyaz lahana, karnabahar ve ıspanakta arzı azalttığını, buna karşılık uygun hava koşullarının patlıcan, sivri biber ve salatalıkta verimi artırarak fiyatları düşürdüğünü kaydetti. Elma ve havuçta ise talep daralmasının fiyatları aşağı çektiği belirtildi.Öte yandan tarımsal girdi maliyetlerindeki artışın sürdüğüne dikkat çekildi. Nisan ayında gübre fiyatlarında aylık bazda yüzde 5 ila 24 arasında artış yaşanırken, yıllık artış oranları yüzde 100’ü aştı. Besi ve süt yeminde de hem aylık hem yıllık artışlar kaydedildi. Elektrik ve tarım ilacı fiyatları yıllık bazda yükselirken, mazot fiyatı aylık düşüş göstermesine rağmen yıllık bazda yüzde 57,6 artış kaydetti.