Orta Doğu’daki savaş Türkiye’de tarlayı yaktı: Gübre ve mazot uçtu
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, İran ile İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri arasında yaşanan savaşın, Türkiye’de tarımsal girdi piyasalarına olumsuz yansıdığını belirtti. Bayraktar, yaptığı görüntülü basın açıklamasında özellikle gübre ve mazot fiyatlarında ciddi artışlar yaşandığını vurguladı.

Türkiye’nin tarımsal üretimde kullanılan kimyasal gübre ve mazot hammaddelerinin yaklaşık yüzde 90’ını ithal ettiğine dikkat çeken Bayraktar, bu nedenle fiyatların hem küresel piyasalardaki gelişmelere hem de döviz kuruna bağlı olarak değiştiğini ifade etti.
Savaşın etkisiyle Hürmüz Boğazı’nda gemi geçişlerinde yaşanan aksaklıkların enerji ve gübre piyasalarını doğrudan etkilediğini belirten Bayraktar, “Bölgedeki ülkeler petrol, doğalgaz ve gübre üretiminde dünyanın önde gelen aktörleri arasında yer alıyor. Sevkiyat yollarındaki kısıtlamalar fiyatlara doğrudan yansıyor” dedi.
Bayraktar, 2025 yılı Haziran ayında İran ile İsrail arasında yaşanan çatışmaların ardından gübre fiyatlarında yüzde 40’a varan artışlar görüldüğünü hatırlatarak, 28 Şubat 2026’da başlayan savaş sonrası benzer bir tablonun yeniden ortaya çıktığını söyledi.
Ziraat odalarından alınan verilere göre, savaş öncesinde tonu 16 bin 48 lira olan kalsiyum amonyum nitrat gübresinin fiyatı yüzde 26,5 artarak 20 bin 295 liraya yükseldi. Amonyum sülfat gübresi yüzde 23,3 artışla 17 bin 439 liraya, üre gübresi yüzde 19,5 artışla 31 bin 124 liraya, DAP gübresi yüzde 9,6 artışla 38 bin 943 liraya ve 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 8,3 artışla 25 bin 888 liraya çıktı.
Artan maliyetlerin çiftçilerin gübre kullanımını olumsuz etkileyebileceğini belirten Bayraktar, bunun üretimde verim düşüşüne ve maliyet artışlarına yol açabileceğini ifade etti. Bayraktar, “Bu durum hem üreticileri hem de tüketicileri olumsuz etkileyecek” diye konuştu.
İçinde bulunulan dönemin gübre kullanımının en yoğun olduğu süreçlerden biri olduğuna dikkat çeken Bayraktar, çiftçilerin büyük bölümünün önceden stok yapamadığını ve ihtiyaçlarını yüksek fiyatlardan karşılamak zorunda kaldığını söyledi.
Savaşın uzaması halinde tarımsal üretimde maliyetlerin daha da artabileceğini ve arzda daralma yaşanabileceğini vurgulayan Bayraktar, tüketici fiyatlarının da bu durumdan etkileneceğini dile getirdi.
Gübre piyasasını düzenlemek amacıyla bazı adımlar atıldığını belirten Bayraktar, gübre ithalatında gümrük vergilerinin sıfırlanması, ihracatın yasaklanması ve yüzde 33’lük amonyum nitrat gübresinin yeniden kullanıma açılmasının olumlu gelişmeler olduğunu kaydetti. Ancak asıl önemli konunun çiftçilerin gübreye erişebilmesi olduğunu ifade etti.
Mazot fiyatlarında da benzer bir artış yaşandığını belirten Bayraktar, savaş öncesinde litre fiyatı 61 lira 41 kuruş olan mazotun yüzde 22,3 artışla 75 lira 12 kuruşa yükseldiğini söyledi. Mazot fiyatının yaklaşık yüzde 40’ının vergiden oluştuğunu belirten Bayraktar, tarımsal üretimde kullanılan mazottan vergi alınmaması gerektiğini yineledi.
TZOB olarak üreticilerin artan maliyetler karşısında korunması gerektiğini vurgulayan Bayraktar, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği ve gıda arz güvenliği için desteklerin artırılması çağrısında bulundu. Bayraktar, özellikle gübre ve mazot için acil bir destek paketine ihtiyaç olduğunu sözlerine ekledi.