Sağlık harcamaları hanelerin yüzde 56,3’ünün bütçesini etkiledi

Türkiye İstatistik Kurumu’nun ilk kez yaptığı araştırma, sağlık harcamalarının hane bütçesine ne kadar etki ettiğini ortaya koydu. TÜİK’in “sağlık modülü” çalışmasının 2025 yılı verileri tamamlandı.
TÜİK, 2025 yılında Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması ile birlikte modül olarak uyguladı. Avrupa Birliği ülkeleri ile aynı dönemde uygulanan modülün amacı, hanelerdeki 15 yaş ve üstündeki tüm fertlerin sağlık durumlarını ve sağlık harcamalarının hanehalkına getirdiği yükü tespit etmek.

HANELERİN YÜZDE 6,1’İNİN YÜKÜ ÇOK ARTTI
Araştırma sonuçlarına göre, Türkiye’de hanelerin yüzde 6,1’i doktor muayene ve tedavi harcamalarının çok yük getirdiğini, yüzde 50,2’si ise biraz yük getirdiğini söyledi. Yüzde 40,9’u ise sağlık harcamalarının hane bütçesine yük getirmediğini bildirdi.
Diş muayene ve tedavi harcamaları hanelerin yüzde 5,3’üne çok, yüzde 37,2’sine biraz yük getirirken yüzde 28,9’una yük getirmedi.
İlaç harcamaları hanelerin yüzde 5,0’ına çok, yüzde 50,9’una biraz yük getirdi. Hanelerin yüzde 44,0’ı ilaç harcamalarının yük getirmediğini belirtti.

HİÇ HARCAMA YAPMAYAN HANELER
Son 12 ay içerisinde hanelerin yüzde 2,7’si muayene veya tedavi, yüzde 28,6’sı diş muayenesi veya tedavisi, yüzde 0,1’i ise ilaç harcaması yapmadı.

YÜKSEK GELİRLİLERİN 4’TE BİRİ DİŞ HEKİMİNE GİTMEDİ
En yüksek yüzde 20’lik gelir grubundaki hanelerin yüzde 25,5’inde diş muayenesi harcaması olmadı

Doktor muayene ve tedavi ile ilaç için harcama yapmayan hanelerin gelir gruplarından çok etkilenmediği görüldü. Diş muayene ve tedavisine ilk (en düşük) yüzde 20’lik gelir grubunda olanların yüzde 45,4’ünün, ikinci yüzde 20’lik gelir grubunun yüzde 36,5’inin, üçüncü yüzde 20’lik gelir grubunun yüzde 32,0’ının, dördüncü yüzde 20’lik gelir grubunun yüzde 28,1’inin, beşinci (en yüksek) gelir grubunun ise yüzde 25,5’inin harcama yapmadığı görüldü.

YOKSULLUK RİSKİ OLMAYANLAR OTURARAK ÇALIŞANLAR
Bir işte çalışan 15 yaş ve üstü fertlerin tüm çalıştıkları süredeki aktivite yoğunlukları incelendiğinde, çoğunlukla bu fertlerin yüzde 29,4’ünün oturarak çalıştığı belirlendi. Yüzde 45,5’inin ayakta durarak, yüzde 18,7’sinin yürüyerek veya orta düzey fiziksel aktivite yaparak, yüzde 6,4’ünün ise ağır iş ya da ağır fiziksel aktivite yaparak çalıştığı görüldü.

Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olan fertlerin yüzde 17,2’si oturarak çalışırken risk altında olmayan fertler için bu oran yüzde 31,7 oldu. Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olan fertlerin yüzde 11,2’sinin ağır iş ya da aktivite yaparak çalışma hayatını geçirdiği görüldü.

FİZİKSEL VE BOŞ ZAMAN AKTİVİTESİ OLMAYANLARIN ORANI YÜZDE 63,3
Bir işte çalışsın ya da çalışmasın 15 yaş ve üstü fertlerin olağan bir haftada iş dışında geçirilen zamanları incelendiğinde, Fertlerin yüzde 63,3’ünün ise fiziksel aktivite veya boş zaman faaliyetlerine zaman ayırmadığı görüldü. Günlük ya da haftada birkaç gün aktivite yapanların oranı yüzde 7’nin altında kaldı.

KİŞİSEL SAĞLIKTA ZORLANMA YOK
Ayrıca araştırmada yaş ve üstü fertlerin yüzde 96,9’u iletişim kurmada, yüzde 95,8’i öz bakımında, yüzde 90,0’ı işitmede, yüzde 85,2’si bir şeyleri hatırlamada, yüzde 80,5’i görmede ve yüzde 79,7’si yürümede sorun yaşamadığını ifade etti. En çok zorlanılan faaliyetler ise sırası ile yüzde 17,3 ile görme, yüzde 15,2 ile yürüme, yüzde 12,6 ile hatırlama olurken fertlerin sadece yüzde 2,2’si iletişim faaliyetlerinde zorlandığını söyledi.